АртКАРАВАДЖО ҚҰПИЯСЫ

КАРАВАДЖО ҚҰПИЯСЫ

 

Бұл суретшінің картинасын алғаш Неапольда көрдім. «Мученичество святой Урсулы».  Караваджо суреттерінің де Гогольдің «Портретіндей» естен кетпей қоятын тылсым күші бар. Сосын оның басқа суреттерін басқа жерден көре қалсаңыз, жазбай танисыз. Екі жыл өткен соң дәл пандемия кезінде Неапольда тағы екі картинасын тамашаладым.

Итальян суретшісінің туындыларын қайта қарап, әрқайсымыздың, тіптен ең ақжарқын адамның бойынан да күңгірт тұстар табуға болатынын ойладым. Әлем қарама-қайшылықтан тұрады. Ешкім ешкімнен артық та, кем де емес. Мұны әсіресе соңғы жылдардағы індетке қатысты жағдай дәлелдей түсті. Абай айтпақшы, «махаббат ғадауатпен майдандасқан»…

Кьяроскуро (ит.chiaroscuro – жарық-түнек) әдісін пайдаланған Караваджоның өмірі де, шығармашылығы да жарық пен түнектен тұрады. Онда ешқандай шектеу –  моральдық та, әлеуметтік те, басқасы да жоқ… «Киелі Матфей мен періште» картинасында әулиені қарапайым шаруа кейпінде берсе, «Мадонна ди Лоретода» Құдай ананы бейнелеуге модель ретінде  куртизанканы шақырған. ⠀

Суретішінің өмірі де шым-шытырық. Қызуқанды итальяндық суретші үнемі төбелес  пен қақтығыстың ортасында жүреді. Бірақ көзі тірісінде атағы жер жарған. Ажал үнемі ізінен ерген. Обадан әкесі мен атасы өлсе, өзі сүзектен өлім аузынан қалған. Адам өлтірді деген айыппен өлімге кесіледі. Одан қашып жүріп, талай шедеврді дүниеге әкеледі. Ақыры Папа рақымшылық жасаған кезде Неапольдан Тосканаға жол тартқан 38 жасар суретшінің өлімі туралы хабар жетеді.

Он жетінші ғасырда өмір сүрген ұлы суретшінің өлімі – жұмбақ.  Екі жыл бұрын француз және итальян ғалымдары суретшінің бас сүйегінен тісін алып, зерттейді. Оның өліміне жарақаттан кейінгі стафилококк бактериясы себеп болған деп табады. Кім біледі? Тағы бірнеше ғасырдан соң Караваджо туралы не айтылады…

Фото: автор

 

Соңғы жазбалар

В5+1 форумында Anelya Alimova мен Business Woman KZ келісімшартқа отырды

0
АЛМАТЫ. KazUnite - Алматыда АҚШ және Орталық Азия елдері – Қазақстан, Қырғызстан, Өзбекстан, Тәжікстан және Түркіменстан үкіметтері мен іскер топтары өкілдерінің қатысуымен «В5+1» форматындағы...

«Қазақстандықтарды байытқым келеді»: Америкада косметикалық брендін қалыптастырған қазақтың миллионер қызы

0
НЬЮ-ЙОРК. KazUnite - АҚШ-қа Эйнштейн визасы арқылы келген тұңғыш қазақтың кім екенін білесіз бе? Ол – People Awards нұсқасы бойынша халықаралық бизнес-сарапшы, Халықаралық ғылыми...

Қазақстан ҰҚШҰ-дан шығуға мәжбүр болуы мүмкін – саясаттану профессоры

0
НЬЮ-ЙОРК. KazUnite - Саясаттану профессоры Полин Джонс жақында CDDRL және TEC бірлесіп ұйымдастырған Reds семинарында сөйлеген сөзінде Украинадағы Ресейдің жаңарған агрессиясы Мәскеудің Еуразиялық көршілерімен...

Қытай мен Астана хабы мемлекеттік басқару бойынша жаңа жобалар талқылауда

0
Астана Мемлекеттік қызмет хабы Басқарушы комитеті төрағасы Алихан Байменов пен Қытай ұлттық мемлекеттік басқару академиясы атқарушы Вице-президенті Си Чунтао екіжақты ынтымақтастық мәселелерін талқылады. Кездесуге ҚХР-ның...

«New York Fashion Week-2024» халықаралық сән көрсетілімінде Қазақстанның Әнұраны шырқалды

0
Нью-Йорк қаласындағы «Leman Ballroom» залында  «New York Fashion Week-2024» халықаралық сән көрсетілімінің 16-маусымы ашылуында қазақстандық дизайнердің ұлттық сән үлгілері ұсынылып, қазақ әншісі өнер көрсетті,...