АртКАРАВАДЖО ҚҰПИЯСЫ

КАРАВАДЖО ҚҰПИЯСЫ

 

Бұл суретшінің картинасын алғаш Неапольда көрдім. «Мученичество святой Урсулы».  Караваджо суреттерінің де Гогольдің «Портретіндей» естен кетпей қоятын тылсым күші бар. Сосын оның басқа суреттерін басқа жерден көре қалсаңыз, жазбай танисыз. Екі жыл өткен соң дәл пандемия кезінде Неапольда тағы екі картинасын тамашаладым.

Итальян суретшісінің туындыларын қайта қарап, әрқайсымыздың, тіптен ең ақжарқын адамның бойынан да күңгірт тұстар табуға болатынын ойладым. Әлем қарама-қайшылықтан тұрады. Ешкім ешкімнен артық та, кем де емес. Мұны әсіресе соңғы жылдардағы індетке қатысты жағдай дәлелдей түсті. Абай айтпақшы, «махаббат ғадауатпен майдандасқан»…

Кьяроскуро (ит.chiaroscuro – жарық-түнек) әдісін пайдаланған Караваджоның өмірі де, шығармашылығы да жарық пен түнектен тұрады. Онда ешқандай шектеу –  моральдық та, әлеуметтік те, басқасы да жоқ… «Киелі Матфей мен періште» картинасында әулиені қарапайым шаруа кейпінде берсе, «Мадонна ди Лоретода» Құдай ананы бейнелеуге модель ретінде  куртизанканы шақырған. ⠀

Суретішінің өмірі де шым-шытырық. Қызуқанды итальяндық суретші үнемі төбелес  пен қақтығыстың ортасында жүреді. Бірақ көзі тірісінде атағы жер жарған. Ажал үнемі ізінен ерген. Обадан әкесі мен атасы өлсе, өзі сүзектен өлім аузынан қалған. Адам өлтірді деген айыппен өлімге кесіледі. Одан қашып жүріп, талай шедеврді дүниеге әкеледі. Ақыры Папа рақымшылық жасаған кезде Неапольдан Тосканаға жол тартқан 38 жасар суретшінің өлімі туралы хабар жетеді.

Он жетінші ғасырда өмір сүрген ұлы суретшінің өлімі – жұмбақ.  Екі жыл бұрын француз және итальян ғалымдары суретшінің бас сүйегінен тісін алып, зерттейді. Оның өліміне жарақаттан кейінгі стафилококк бактериясы себеп болған деп табады. Кім біледі? Тағы бірнеше ғасырдан соң Караваджо туралы не айтылады…

Фото: автор

 

Соңғы жазбалар

Астана архитектурасында қолтаңбасы бар саңлақ сәулетші

0
АСТАНА. KazUnite - Уақыт ізін айшықтауға келгенде сәулет өнерінен асқан құдіретті дүние кемде-кем. Қара жерге қазық болып қағылып, зәулім болып іргесі қаланатын ғимараттар қай...

Түркия туризмі рекордтық көрсеткішке қол жеткізді

0
KazUnite - Түркияның Мәдениет және туризм министрлігі 2022 жылғы туризм нәтижесін жариялады. Бұл пандемиядан кейін туризм саласындағы жаңа рекордтарды көрсетеді әрі Түркияның алдағы 5...

Атажұрт алғаш көргеннен жүрегімізді баурап алды – Америкадағы кәсіпкер қазақ қызы

0
НЬЮ-ЙОРК. KazUnite - Американың еңбек нарығы қандай? АҚШ-та тұратын қазақтардың табыс мөлшері басқа қауымдастық өкілдерімен, жергілікті халықтың еңбекақысымен салыстырғанда қаншалықты  айрымашылық бар? Құрама Штаттардағы...

Әлемнің ірі компанияларына таныссыз жұмысқа тұруға болады – Schlumberger компаниясының вице-президенті

НЬЮ-ЙОРК. KazUnite - Әлемдік ірі компанияда жұмыс істеу үшін не істеу керек? Шетелдік компанияда қызметіңіздің өсуі үшін бойыңызда қандай қасиет болуы керек? Әлемдік компания...

Бұл жұпты жүз жылда бір болатын құбылысқа теңеймін – Сәрсенбай Құрманғазыұлы

0
АТЫРАУ. KazUnite - Кеңес дәуірінде инженер, архитектор мамандықтарына бет бұрған қазақ ұлтының өкілдері аса көп болмаған еді. Сол дәуірде осы мамандықты игерген қазақтың бірі...