АртКАРАВАДЖО ҚҰПИЯСЫ

КАРАВАДЖО ҚҰПИЯСЫ

 

Бұл суретшінің картинасын алғаш Неапольда көрдім. «Мученичество святой Урсулы».  Караваджо суреттерінің де Гогольдің «Портретіндей» естен кетпей қоятын тылсым күші бар. Сосын оның басқа суреттерін басқа жерден көре қалсаңыз, жазбай танисыз. Екі жыл өткен соң дәл пандемия кезінде Неапольда тағы екі картинасын тамашаладым.

Итальян суретшісінің туындыларын қайта қарап, әрқайсымыздың, тіптен ең ақжарқын адамның бойынан да күңгірт тұстар табуға болатынын ойладым. Әлем қарама-қайшылықтан тұрады. Ешкім ешкімнен артық та, кем де емес. Мұны әсіресе соңғы жылдардағы індетке қатысты жағдай дәлелдей түсті. Абай айтпақшы, «махаббат ғадауатпен майдандасқан»…

Кьяроскуро (ит.chiaroscuro – жарық-түнек) әдісін пайдаланған Караваджоның өмірі де, шығармашылығы да жарық пен түнектен тұрады. Онда ешқандай шектеу –  моральдық та, әлеуметтік те, басқасы да жоқ… «Киелі Матфей мен періште» картинасында әулиені қарапайым шаруа кейпінде берсе, «Мадонна ди Лоретода» Құдай ананы бейнелеуге модель ретінде  куртизанканы шақырған. ⠀

Суретішінің өмірі де шым-шытырық. Қызуқанды итальяндық суретші үнемі төбелес  пен қақтығыстың ортасында жүреді. Бірақ көзі тірісінде атағы жер жарған. Ажал үнемі ізінен ерген. Обадан әкесі мен атасы өлсе, өзі сүзектен өлім аузынан қалған. Адам өлтірді деген айыппен өлімге кесіледі. Одан қашып жүріп, талай шедеврді дүниеге әкеледі. Ақыры Папа рақымшылық жасаған кезде Неапольдан Тосканаға жол тартқан 38 жасар суретшінің өлімі туралы хабар жетеді.

Он жетінші ғасырда өмір сүрген ұлы суретшінің өлімі – жұмбақ.  Екі жыл бұрын француз және итальян ғалымдары суретшінің бас сүйегінен тісін алып, зерттейді. Оның өліміне жарақаттан кейінгі стафилококк бактериясы себеп болған деп табады. Кім біледі? Тағы бірнеше ғасырдан соң Караваджо туралы не айтылады…

Фото: автор

 

Соңғы жазбалар

ОРЫС ӘСКЕРІ НЕГЕ ӘЛСІЗ?

0
KazUnite / Нұржан Байтас - Ресейде мобилизация басталғалы ірі қалаларындағы жөнін тапқан ер азаматтары елінен кетіп жатыр. Ресейден ебін тауып кетіп қалуға бет алған...

Қазақтарға ғана құшағын ашқан америкалық бала

0
НЬЮ-ЙОРК. KazUnite - Лас-Вегас әуежайында Димаш Құдайбергенмен кездескен америкалық жанкүйерлердің арасындағы қазақ әншісінің мейіріміне бөленген Габриел есімді ұл баланы қазақтармен нендей тылсым байланыстыруы мүмкін? Бұған...

Лас-Вегастағы кездесу: 9 жасында Димаштың әндерін тыңдап, тілі шыққан Габриел

0
ЛАС-ВЕГАС. KazUnite - Төрткүл дүние көз тіккен кәсіпқой боксшылар Геннадий Головкин мен Сауль Альварестің теңдесіз трилогиясында Қазақстанның Әнұранын шырқауға арнайы барған қазақ әншісі Димаш...

Ашық аспан астында: Қызылорданың мерейтойы этно бағытта өтті

0
ҚЫЗЫЛОРДА. KazUnite - Ұлыстың бекемдігі үшін қазақ баласын жастайынан мергендікке баулыған. Жебесі үш жүз құлаштан асып нысанаға тиген батырлар жайлы тарихымызда талай дерек бар. Тіпті...

Қасым-Жомарт Тоқаев жұмыс сапарымен Нью-Йоркке келді

0
НЬЮ-ЙОРК. KazUnite - ҚР Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев БҰҰ Бас Ассамблеясының 77-сессиясына қатысу үшін Нью-Йоркке жұмыс сапарымен келді. Бұл туралы Ақорданың баспасөз қызметі мәлім етті. Мемлекет...