КөзқарасҚазақ тілі - Қазақстанды дағдарыстан алып шығатын тіл

Қазақ тілі – Қазақстанды дағдарыстан алып шығатын тіл

 

KazUnite / Гүлмира Аймағанбет – Жақында баспасөз хатшыларымен бір жиынның үзілісінде сөйлесе қалдық. Сонда олардан мынандай әңгіме естідім.

Желтоқсан айында ел ішінде «банктер несиелерді амнистиялауда» деген жалған ақпарат тараған. Содан Қаржы нарығын реттеу агенттігі алдына бірден адамдар жиналып, наразылық акциясын өткізе бастайды. Күн сайын қатары көбейіп келеді. Банктер несиелерді амнистиялап жатыр дегенді естіген соң бәрі несиелерін жапқысы келетінін айтып тұрыпты.

Агенттік елді тарқату үшін әлгі ақпараттың жалған екенін айтады. Бірақ алдарына барып сөйлегенді тыңдайтын ел жоқ. Мұндайда сөзсіз журналистердің, блогерлердің көмегі қажет.

Баспасөз хатшылары елдегі жағдайды барынша түсіндіріп, халыққа жеткізу үшін елдегі ең рейтингісі жоғары деген орыс тілді сайттар арқылы ақпараттар таратады. Бірақ  оның ықпалы көрінбейді. Акция жасап, жиналған азаматтардың легі тоқтамайды. Сол жолы несиелерін жабуды өтініп, 18 мыңға жуық адам хабарласқаны айтылды. Қаптаған өтініш, талаптардың астында қалған олар ойлана келе, акцияға шыққан азаматтардың алдына қазақ тілді спикерлерді шығарып, телеарналарға қазақша сұхбаттар ұйымдастыра бастайды.

Содан кейін ғана дүрмек сап тыйылыпты. Осы бір ғана кішкентай факт – үлкен сабақ.

“Қазақстанда бәрі орыс тілін біледі, оны білу жеткілікті” деген көзқарас әлі де біздің қоғамға тән болса да, бұл Қазақстан үшін қазақ тілінің маңызы қаншалықты артып келе жатқанын көрсетеді. Қазақ тілі – Қазақстанда дағдарыстан шығаратын тіл, дағдарыстан шығару құралы.

Мұның дәлелін мына жағдайдан да көруге болады. Бірнеше мәрте дағдарыс ошағына айналып, ереуілдер өткен Жаңаөзен халқының 98 пайызы да қазақтар емес пе?! Жалпы әлеуметтік жағынан нашар қорғалғандардың дені – қазақтілділер екені жасырын емес.

Ал біз әлі де баяғы сарынмен жүре бергіміз келеді. Мемлекеттен, жеке компаниялардан қомақты қаржы көбіне орыс тілді ақпарат көздеріне құйылады. Кейбір орыс тілді сайттың лентадан бір жаңалықты «жылт» еткізгені үшін миллионнан артық алатыны мәлім. Қазақ тілді сайттарға сол ақпаратты шығаруға, он немесе жүз есе төмен төлейді. Тіпті көптеген сайттар тегін жұмыс істеуде.

Бірақ қазақ тілді аудатория ауқымы кең әрі жыл сайын өсіп келеді. Мәселен, Instagram әлжелісінде «миллионер» қазақ тілді аккаунттар, егер санаса, қазақстандық сондай орыс тілді аккаунттардан асып түсері анық. Сондықтан қазақ тілін оқу әлжеліде қазірдің өзінде трендке, табыс көзіне айналуда. Оны тіпті кейбір қазақ миллионерлері де аңғарып, енді ана тілін оқып, жазуға көше бастаған. Қазақ тілі арқылы әлжеліде танымалдығын арттыруға көшкен басқа этникалық топ өкілдері қаншама?! Өйткені олар қазіргі таңда халықтың тілі, оған ықпал ету тілі қазақ тілі екенін аңғарған. Әзірге бұл – бейресми ортадағы тенденция.

Қазақ тілінің ықпалы тек әлеуметтік желімен шектелмейтіні анық. Елде саяси тұрақтылықты шынайы қамтамасыз ету, дағдарыстың алдын-алу, жалпы қандай да бір идеологиялық немесе ағартушылық жұмыс жасау үшін қазақ тіліне жүгінуге тура келеді. Ол үшін ең алдымен, қазақ тілді контенттің сапасын арттыру, яғни оларды қаржыландыру мен соларға контент жасайтын мамандар сапасын көтеру маңызды екенін түсінетін уақыт жетті.

 

Соңғы жазбалар

Астана архитектурасында қолтаңбасы бар саңлақ сәулетші

0
АСТАНА. KazUnite - Уақыт ізін айшықтауға келгенде сәулет өнерінен асқан құдіретті дүние кемде-кем. Қара жерге қазық болып қағылып, зәулім болып іргесі қаланатын ғимараттар қай...

Түркия туризмі рекордтық көрсеткішке қол жеткізді

0
KazUnite - Түркияның Мәдениет және туризм министрлігі 2022 жылғы туризм нәтижесін жариялады. Бұл пандемиядан кейін туризм саласындағы жаңа рекордтарды көрсетеді әрі Түркияның алдағы 5...

Атажұрт алғаш көргеннен жүрегімізді баурап алды – Америкадағы кәсіпкер қазақ қызы

0
НЬЮ-ЙОРК. KazUnite - Американың еңбек нарығы қандай? АҚШ-та тұратын қазақтардың табыс мөлшері басқа қауымдастық өкілдерімен, жергілікті халықтың еңбекақысымен салыстырғанда қаншалықты  айрымашылық бар? Құрама Штаттардағы...

Әлемнің ірі компанияларына таныссыз жұмысқа тұруға болады – Schlumberger компаниясының вице-президенті

НЬЮ-ЙОРК. KazUnite - Әлемдік ірі компанияда жұмыс істеу үшін не істеу керек? Шетелдік компанияда қызметіңіздің өсуі үшін бойыңызда қандай қасиет болуы керек? Әлемдік компания...

Бұл жұпты жүз жылда бір болатын құбылысқа теңеймін – Сәрсенбай Құрманғазыұлы

0
АТЫРАУ. KazUnite - Кеңес дәуірінде инженер, архитектор мамандықтарына бет бұрған қазақ ұлтының өкілдері аса көп болмаған еді. Сол дәуірде осы мамандықты игерген қазақтың бірі...