موتيۆاتسياءار ساباعى شاعىن زەرتتەۋگە اينالعان پەداگوگ

ءار ساباعى شاعىن زەرتتەۋگە اينالعان پەداگوگ

Тарату:

KazUnite – “التى الاشتىڭ بالاسى باس قوسسا، ءتور مۇعالىمدىكى” دەپ ماعجان جۇماباەۆ ايتقانداي، ۇستازدار كۇنىنە وراي نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەبىندە ۇزاق جىلدار ۇستازدىق ەتكەن تاجىريبەلى پەداگوگ، ۱-۲-سىنىپتارعا ارنالعان قازاقستاندىق جاراتىلىستانۋ باعىتىنداعى وقۋلىقتاردىڭ اۆتورى، بۇگىندە اقش-تا تۇراتىن قازاق مۇعالىمى ماحاببات تاسبۋلاتوۆامەن سۇحبات قۇردىق.

– ماحاببات حانىم، كاسىبي مەرەكەڭىز قۇتتى بولسىن!

– راقمەت!

– قازىرگى تەحنولوگيانىڭ دامىعان زامانىندا ۇستازدىق ەتۋ وڭاي ما، الدە قيىن با؟

– جاي ساباق بەرۋشى مۇعالىم بولۋ وڭاي. ال ءار ساباعى شاعىن زەرتتەۋ بولاتىن، وقۋشىلارعا ارنالعان وقۋلىق، مۇعالىمدەرگە ارنالعان ادىستەمەلىك نۇسقاۋلىق جازاتىن، جۇمىسى عىلىمي باسپا بەتتەرىندە جاريالاناتىن پەداگوگ بولۋ قيىن ءارى قىزىقتىراق. ءبىر قاراعاندا قاراپايىم ۇستاز بولسام دا، ماعان ەكىنشى مىسالداعى جوعارى كورسەتكىشتەرگە قول جەتكىزۋ باقىتى بۇيىردى.

– ءبىلىم سالاسىنىڭ ساراپشىلارى: “مۇعالىمدىك ماماندىقتى كوپشىلىگى جوعارى وقۋ ورىندارىندا مەملەكەتتىك گرانت كوپ بولىنەتىندىكتەن، ەرىكسىز تاڭدايدى. كەيىن ولاردان بىلىكتى پەداگوگ شىقپايدى” دەپ جاتادى. ال ءسىز بۇل ماماندىققا قالاي كەلدىڭىز؟ ۇستاز بولۋ بالا كۇنگى ارمانىڭىز با ەدى؟

– ءيا، بالا كەزىمنەن پەداگوگ بولعىم كەلەتىن. بىراق ۹-سىنىپتان كەيىن قۇربىمنىڭ قالاۋىمەن بۋحگالتەرلىك ماماندىققا ونىمەن بىرگە بارىپ، تاپسىردىق. وكىنىشكە قاراي قۇربىما وقۋ ورنىنان گرانت بۇيىرمادى. سول كەزدە ونسىز كوللەدجدە وقىعىم كەلمەدى. دەگەنمەن مەن جوعارى بالل جيناپ، تەگىن وقيتىن، ءتىپتى اي سايىن ستۋدەنتتىك شاكىرتاقى دا الاتىن مۇمكىندىككە يە بولدىم. بۇل ۱۹۹۸ جىل، ياعني كەڭەس وداعى ىدىراعاننان كەيىن قازاقستانداعى ەكونوميكالىق داعدارىستىڭ سالقىنى ءالى دە باسىلا قويماعان كەز ەدى. سوندىقتان باسقا ادامدار سياقتى مەنىڭ اتا-انامنىڭ دا مەنى اقى تولەپ وقىتۋعا قاراجاتى بولمادى. قوتىركول كوللەدجىندەگى ستۋدەنتتىك شاكىرتاقى، جاتاقحاناسىنداعى تەگىن ورىن سول كەزدە ماعان قاراڭعى تۇنەكتەگى جارىق ساۋلە سياقتى كورىندى. وسىلايشا، جۇرەك تۇكپىرىندەگى قالاۋىمدى اقىلعا جەڭدىرىپ، شاكىرتاقىدان ايىرىلماس ءۇشىن، اتا-اناما دا سالماق سالماس ءۇشىن كوللەدجدى ۴ پەن ۵-كە وقۋعا ۇمتىلدىم. اۋىلدا تۇراتىن اتا-انام ازىق-تۇلىك الۋعا تالون بەرىپ تۇراتىن.

كوللەدجدى بىتىرگەن سوڭ ۱ جىل زەرەندى بالىق تالىمباعىندا ەسەپشى بولىپ جۇمىس ىستەدىم. ءبىر جىلدان كەيىن بۇل مەنىڭ ءىسىم ەمەس ەكەنىن ءتۇسىندىم. ءوزىم قالامايتىن جەردە جۇمىس ىستەۋدىڭ قاجەتى جوق دەپ شەشتىم. سودان بۋحگالتەرلىك جۇمىسىمنان باس تارتىپ، استانا قالاسىنداعى ل.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيالىق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنە تاپسىردىم. ۋنيۆەرسيتەتتە بەلسەندى ستۋدەنت بولدىم. عىلىمي كونفەرەنتسيالارعا ءجيى قاتىسىپ ءجۇردىم. ءوزىم تۇراتىن ستۋدەنتتىك جاتاقحانا كەڭەسىنىڭ ءتورايىمى بولدىم. وقۋىمدى اياقتاعان سوڭ عىلىمي جەتەكشىم پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى كەنەسارينا زارۋ وتەگەنقىزى “پەداگوگيكا” كافەدراسىندا قالىپ، ستۋدەنتتەرگە ءدارىس بەرۋىمدى ۇسىندى. بىراق ونىڭ شارتتارىنىڭ ءبىرى سول جىلى ماگيستراتۋراعا تاپسىرۋىم كەرەك ەدى. الايدا ول كەزدە پەداگوگيكا ماماندىعى بويىنشا ماگيستراتۋرا تەك اقىلى نەگىزدە بولدى. ۋنيۆەرسيتەت تۇلەكتەرىنە جاتاقحانا دا قاراستىرىلمادى. ونىڭ ۇستىنە استانادا پاتەر جالداپ تۇرۋ، ماگيستراتۋرادا اقىلى وقۋ اتا-اناما ەداۋىر سالماق سالاتىن ەدى. ونىمەن قوسا، وزىمنەن كەيىنگى سىڭلىلەرىمنىڭ الدىندا دا مەنىڭ تاراپىمنان وزىمشىلدىك بولاتىن ەدى.

“اقشا جيناپ، الدا ماگيستراتۋراعا ايتەۋىر ءبىر تۇسەرمىن” دەپ ءوز-وزىمە ۋادە بەردىم دە، كوكشەتاۋ قالاسىنا بارىپ، ؀۵ “تاڭداۋ” كوپسالالى گيمنازياسىنا جۇمىسقا ورنالاستىم.

ول جەردە ۶ جىل ەڭبەك ەتىپ، ۲۰۰۹ جىلى تۇڭعىش پرەزيدەنتتىڭ ەلىمىز بويىنشا ۲۰ نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەبىن سالۋ جوباسى باستالعانىن ەستىدىم. سونىڭ ءبىرى كوكشەتاۋدا سالىناتىنىن ءبىلدىم. سودان ءۇش كەزەڭنەن تۇراتىن ىرىكتەۋ كونكۋرسىنان ءوتىپ، نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەبىنە قابىلداندىم. بۇل ءبىلىم ورداسىندا ۱۲ جىل (۲۰۰۹-۲۰۲۱) قىزمەت ىستەدىم.

– نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەبىنە نەگىزىنەن سىناقتان وتكەن تاجىريبەلى ءارى بىلىكتى مامانداردى قابىلدايدى. ءتىپتى ول جەردە جۇمىس ىستەۋ كەيبىر مۇعالىم ءۇشىن ارمان دەسە دە بولادى. ءسىز ول مەكتەپكە ۱۲ جىلىڭىزدى ارناپسىز. ال سىزگە بۇل ءبىلىم وشاعى نە بەردى؟ نە ءتۇيدىڭىز؟

– نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەبىندەگى جەمىستى ەڭبەك، ونداعى جوعارى جالاقى قارجىلاي جاعدايىمدى رەتتەپ، ماگيستراتۋرادا وقىسام دەگەن ارمانىمدى جۇزەگە اسىرۋىما مۇمكىندىك بەردى. بۇل ومىردە ءبارى دە مۇمكىن ەكەنىنە، ەگەر قوعام ءۇشىن ايانباي ەڭبەك ەتسەڭ، بار ارمانىڭنىڭ جۇزەگە اساتىنىنا كوزىم جەتتى.

ەل ىشىندەگى جانە شەتەلدىك ءىسساپارلار مەن ءۇشىن اسا ماڭىزعا يە بولدى. بىردە سينگاپۋرعا ءبىزدىڭ مەكتەپتەن تەك ەكى ادامعا عانا بارۋعا مۇمكىندىك قاراستىرىلدى. ادىستەمەلىك جيىندا مەكتەپ اكىمشىلىگى مەنىڭ جۇمىسىما ريزاشىلىق ءىلتيپاتىن ءبىلدىرىپ، ديرەكتوردىڭ سينگاپۋرعا باراتىن ۇمىتكەردىڭ ءبىرى رەتىندە مەنى ۇسىنعانى ەرەكشە ەسىمدە قالىپتى. مەن بۇل تۋرالى ءتىپتى ارمانداماعان دا ەدىم.
ودان كەيىن ىسساپارمەن فينلياندياعا دا بارۋ بۇيىردى. ول دا كاسىبي تۇرعىدان وتە پايدالى ساپار بولدى. الەمنىڭ دامىعان ەلدەرىندەگى بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋعا ارنالعان وسىنداي قۇندى كۋرستاردان ۇلكەن تاجىريبە الدىم.

ەڭ باستىسى بۇل مەكتەپتە مەن ءوز تاجىريبەسىن زەرتتەۋشى پەداگوگ رەتىندە، وقۋلىقتار اۆتورى رەتىندە جاڭا قىرىمدى اشتىم.

– الدا قانداي جوسپارىڭىز بار؟

– بۇگىنگى تاڭدا وتباسىمىزبەن اقش-تامىز. مۇندا دا ۇلكەن تاجىريبە جينايتىنىما سەنىمدىمىن. جوعارى ساناتتى مامان بولعاندىقتان، بالكىم، مەنىڭ تاجىريبەم بۇل ەلگە دە قىزىقتى بولۋى مۇمكىن.

ءدال قازىرگى ۋاقىتتا ءبىلىم سالاسىنداعى تاۋەلسىز ساراپشى رەتىندە اقش-تا ءبىلىم جوبالارىن قاراستىرۋدامىن. مەنىڭ جۇمىس تاجىريبەم امەريكالىق وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ دا كادەسىنە جارايدى دەپ ويلايمىن. ءبىر ەلدە ءوزىن قالىپتاستىرعان ادام باسقا ەلدە دە سەرپىلىس جاساپ، ءوزىنىڭ قولىنان كەلەتىن ءىسىن جالعاستىرا الادى دەپ سەنەمىن.

– سۇحباتىڭىزعا راقمەت!

Тарату:

Соңғы жазбалар

استانا ارحيتەكتۋراسىندا قولتاڭباسى بار ساڭلاق ساۋلەتشى

0
استانا. KazUnite – ۋاقىت ءىزىن ايشىقتاۋعا كەلگەندە ساۋلەت ونەرىنەن اسقان قۇدىرەتتى دۇنيە كەمدە-كەم. قارا جەرگە قازىق بولىپ قاعىلىپ، ءزاۋلىم بولىپ ىرگەسى قالاناتىن عيماراتتار قاي...

قازىرگى قازاق ساتيراسى دەمالىپ جاتىر – كوپەن امىربەك (اۋديو)

0
استانا. KazUnite – قازاق ساتيراسىنىڭ ساردارى، قازاقستان جازۋشىلار وداعى باسقارماسى ساتيرا كەڭەسىنىڭ توراعاسى، "ارا" جۋرنالىنىڭ باس رەداكتورى بولعان كوپەن امىربەكتىڭ (۱۹۵۰-۲۰۲۲) كوزى تىرىسىندە ارىپتەسىمىزگە...

مەتەوريت ماتەماتيك اتانعان عالىم

0
الماتى. KazUnite – جەتەكشى عىلىمي قىزمەتكەر قايرات يسحاننىڭ پروفەسسور توقتار نۇرەكەنوۆ تۋرالى ماقالاسىن وقىرمان نازارىنا ۇسىنامىز. ءبىز تۋىپ-وسكەن قازىرگى اباي وبلىسى اقسۋات اۋدانىنداعى كەڭ جازىقتا...

امەريكا قازاقتارى قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىك كۇنىنە دايىندىقتى قازاندا باستادى

0
فيلادەلفيا. KazUnite – اقش-تاعى قازاقتار قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىك كۇنىنە دايىندىقتى قازان ايىندا باستادى. "قۇرمەتتى وتانداستار! ۱۵ جەلتوقسان كۇنى فيلادەلفيا قالاسىندا وتەتىن تۋ كوتەرۋ راسىمىنە ۲ مىڭ...

قازاقتارعا عانا قۇشاعىن اشقان امەريكالىق بالا

0
نيۋ-يورك. KazUnite – لاس-ۆەگاس اۋەجايىندا ديماش قۇدايبەرگەنمەن كەزدەسكەن امەريكالىق جانكۇيەرلەردىڭ اراسىنداعى قازاق ءانشىسىنىڭ مەيىرىمىنە بولەنگەن گابريەل ەسىمدى ۇل بالانى قازاقتارمەن نەندەي تىلسىم بايلانىستىرۋى مۇمكىن؟ بۇعان...